Taalcreativiteit versus taalchaos

Vandaag de dag schrijven we met z’n allen veel meer dan ooit tevoren. We zijn natuurlijk niet allemaal professionele schrijvers, maar kijk eens om je heen in de bus of op de trein. Grote kans dat er een aantal mensen zit te tikken op hun telefoon. De moderne media hebben op dit vlak een zeer grote invloed. Men kan deze evolutie bekijken als een explosie van taalcreativiteit, maar ook als de aanzet naar complete taalchaos.

Op welk manier verandert taal dan onder invloed van de nieuwe media? Men kan niet ontkennen dat het gebruik van afkortingen schering en inslag is geworden. Kijk maar naar het gemiddelde sms-bericht. Je zou denken dat ook Twitter een bron voor afkortingen is, omdat men hier slechts beperkte berichten kan posten. Het resultaat is echter niet noodzakelijk het gebruik van kortere woorden. Een Amerikaans onderzoek vergeleek de woordlengte van tweets met onder andere de woordlengte in de werken van Shakespeare. Het bleek dat de gemiddelde woordlengte op Twitter zowaar langer is dan bij Shakespeare! Het onderzoek toonde eveneens aan dat twitteraars vaak extra letters aan woorden toevoegen, zoals dat bijvoorbeeld het geval is in 'weeeeeekend' of 'dankuuuu', waaruit blijkt dat woordlengte onderzoeken ook maar weer relatief is.

Op de social media hoeft dus geen
taalverloeding plaats te vinden!

Het valt eveneens op dat in tweets relatief weinig afkortingen worden gebruikt. Een opvallende – of net niet – uitzondering is de afkorting 'wtf'. Iedereen weet wat deze afkorting betekent en het staat misschien netter dan de drie woorden voluit te schrijven. Mensen die vaak sms-en of chatten vertonen andere eigenschappen dan de twitteraars. Woorden en zinsdelen worden in elkaar geschoven, zoals ‘aant’ voor ‘aan het’. Woorden en woordgroepen worden vaak ingekrimpt tot slechts enkele letters. Woorden en klanken worden vervangen door cijfers, bijvoorbeeld in '4u' (for you). Sommige woorden worden in sms en chat zelfs ingekort met maar één letter, zoals 'flieft' (verliefd).

De populariteit van de meeste sms-taal is inmiddels flink geslonken, hoewel sommige afkortingen nog wel lange tijd in ons taalgebruik ingebakken zullen blijven, waaronder ‘omg’ (o my god), ‘sws’ (sowieso) en ‘thx’ (thanks). Het verschil tussen Twitter en sms / chat zit hem in het feit dat tweets meestal openbaar zijn. Bij sms en chat heeft de schrijver meestal een specifieke doelgroep voor ogen, die vaak genoeg heeft aan korte woorden om een en ander te begrijpen. Bij Twitter wordt een groter publiek aangesproken, dus de boodschap moet zo duidelijk mogelijk zijn.

Het resultaat van een enquête uit 2004 was dat 66 procent van de deelnemers dacht dat sms zou leiden tot taalverloedering. Vandaag de dag blijkt dat onze taal de sms wel zal overleven. We hoeven uiteindelijk niet bang te zijn dat onze taal op termijn vervangen zal worden door een taal van alleen maar afkortingen. Het feit dat elk nieuw medium anders met taal omgaat, is een reden temeer om niet te vrezen voor welke vorm van taalbeknoptheid dan ook.

Het uitsterven van talen

Vandaag de dag zijn er ruwweg 6.000 talen die worden gesproken over de hele wereld. De verwachting is dat over 90 jaar, nog slechts 600 van die talen zijn over gebleven. Sommigen zijn van mening dat het verlies van zoveel talen het verlies van een hele geschiedenis is en dat we ons best moeten doen deze talen te behouden. Het Hebreeuws is een voorbeeld van zo’n taal die ‘gered’ werd. Waar dit een bijna uitgestorven taal was, onderging deze taal een enorme bloei en is het nu de lingua franca, de moedertaal, van de Joodse cultuur. Anderen zien het als onvermijdelijk, met als argument vele talen die, ondanks vele pogingen deze te behouden, toch zijn uitgestorven. Er zitten simpelweg vele voordelen aan het spreken van 'grotere' talen.

Door de geschiedenis heen zijn er altijd talen geweest waarin de academici van de wereld met elkaar communiceerden. Het Grieks en het Latijn waren de communicatietalen van de oude filosofen, tijdens de Renaissance werd het Frans de taal van geleerden en vandaag de dag communiceren internationale bedrijven, scholen, wetenschappers maar ook jongeren via interactieve computerspellen met elkaar in het Engels. Zij die willen leren doen er goed aan om de meest gebruikelijke taal te leren, omdat er in deze taal simpelweg meer informatie beschikbaar is dan in de meeste andere talen.

Is het uitsterven van een taal dan wel een verlies? Hoewel je er inderdaad naar zou kunnen kijken als het verlies van een geschiedenis, kun je het ook zien als een mogelijkheid om de geschiedenis van een volk te delen met de hele wereld. Door een nieuwe taal te leren verkrijg je ook een nieuwe cultuur, een nieuwe gemeenschap en nieuwe kennis.

Omdat het nog lang niet zover is dat we allemaal dezelfde taal spreken is het vooralsnog belangrijk dat we elkaar allemaal goed begrijpen. Zeker in het bedrijfsleven is het van groot belang dat je elkaar goed begrijpt, zodat er geen misverstanden ontstaan over financiële afspraken, de gebruiksaanwijzingen van een product of de voorwaarden van een contract. Voor het vergaren van juiste informatie blijft het nog even verstandig om een professioneel vertaalbureau in te schakelen.